به زودی ممکن است دیدار مستقیمی بین نمایندگان آمریکا و ایران در پاکستان برگزار شود. کریستین واگنر، کارشناس SWP توضیح می دهد که برای اسلام آباد، این فقط بهبود تصویر بین المللی نیست، بلکه به منافع امنیتی خودش نیز مربوط می شود.
tagesschau.de: با نگاه به تاریخ، برخی ناظران از رابطه ای نسبتا سمی یا حداقل قابل تغییر بین پاکستان و ایالات متحده سخن می گویند. رابطه بین دولت فعلی ترامپ و اسلام آباد چه می شود - چرا آمریکا اکنون میانجی گری را می پذیرد؟
کریستین واگنر: روابط بین پاکستان و دولت دوم ترامپ به طور قابل توجهی بهبود یافته است. شگفت آور است، چون روابط در دولت اول ترامپ هنوز بسیار بد بود. رئیس جمهور آمریکا، دونالد ترامپ، در آن زمان نظر چندان مثبتی نسبت به پاکستان نداشت. این وضعیت در این مدت تغییر کرده است. چندین نکته وجود دارد که به این موضوع کمک کرده اند.
یک بار در ماه مه سال گذشته، رئیس جمهور آمریکا شخصا ادعای میانجیگری در درگیری های مسلحانه بین هند و پاکستان را بر عهده داشت. این موضوع توسط پاکستان پذیرفته شده اما هند نه - قطعا عاملی است که به وخامت روابط با هند کمک کرده است.
از سوی دیگر، پاکستان بارها نقش رئیس جمهور آمریکا را ستوده و عضو شورای صلح رئیس جمهور ترامپ است - و اسلام آباد او را برای جایزه صلح نوبل نامزد کرده است.
در سطح شخصی، شما قبلا چندین امتیاز مثبت جمع آوری کرده اید. فرمانده ارتش پاکستان، عاصم منیر، نیز دو بار به صورت حضوری با ترامپ دیدار کرده است. گفته می شود ترامپ نظر بسیار بالایی نسبت به ژنرال منیر دارد.
علاوه بر این، خانواده ترامپ اکنون روابط تجاری نزدیکی با پاکستان نیز دارند. آن ها توافقنامه ای در زمینه ارزهای دیجیتال امضا کرده اند و همچنین می خواهند در زمینه استخراج معادن با پاکستان همکاری کنند. پاکستان اکنون نسبت به چند سال پیش اعتماد بسیار بیشتری به دولت آمریکا دارد.
<h2>"رابطه ای کاملا قابل تغییر"</h2>
tagesschau.de: پس بیایید به طرف دیگر که ممکن است سر میز باشد، یعنی ایران، نگاه کنیم. از یک سو، پاکستان در آمریکا نوعی قدرت محافظ ایران محسوب می شود و تهران را به صورت دیپلماتیک نمایندگی می کند، مثلا در فعالیت های کنسولی. با این حال، در همان زمان، گلوله باران بین این دو در منطقه مرزی نیز وجود داشت.
واگنر: این رابطه کاملا متغیر است. البته، این موضوع به شدت تحت تأثیر این واقعیت است که حدود ۱۵ تا ۲۰ درصد جمعیت پاکستان شیعه هستند. این موضوع پاکستان را پس از ایران دومین کشور با بیشترین تعداد این گروه در جهان می کند. این موضوع بارها منجر به تنش هایی در کشور شده است.
پس از کشته شدن رهبر مذهبی خامنه ای، دیدیم که گروه های شیعه بلافاصله تظاهرات کردند، مثلا در کراچی مقابل کنسولگری آمریکا که یازده نفر توسط نیروهای امنیتی کشته شدند.
همچنین تظاهرات و شورش هایی در شمال پاکستان، در منطقه گلگت بلتستان که بخشی از منطقه مورد مناقشه کشمیر است، رخ داد. دولت سپس خواستار آرامش شد - به نظر می رسد تا اینجا نسبتا خوب عمل کرده است.
و به ویژه در استان بلوچستان، سال هاست که جنبش شورش تندرو وجود دارد که برخی از آن ها با گروه های مشابه در ایران نیز ارتباط دارند. این بدان معناست که همکاری بین نیروهای امنیتی در اینجا نیز وجود دارد، اما حوادث می توانند بارها و بارها رخ دهند، همان طور که دو سال پیش دیدیم. این یکی از بزرگ ترین استان های ناآرامی در پاکستان است.
ایران به عنوان شریک تجاری برای پاکستان اهمیت ندارد. این به دلیل تحریم ها علیه ایران است. با این حال، به عنوان کشوری ترانزیتی برای صادرات به آسیای مرکزی، ایران اهمیت زیادی دارد. در استان بلوچستان که مستقیما با ایران هم مرز است، همیشه قاچاق از جمله نفت وجود دارد.
<h2>بیش از پنج میلیون کارگر مهمان پاکستانی در منطقه خلیج فارس</h2>
tagesschau.de: پس مواد کافی برای درگیری وجود دارد. پاکستان و ایران کجا با هم همکاری می کنند؟
واگنر: از نظر سیاسی، در واقع فقط ارتباطاتی از طریق سازمان همکاری اسلامی وجود دارد. شما با هم کار می کنید. در غیر این صورت، رابطه نسبتا پرتنش است، زیرا پاکستان به طور طبیعی روابط بسیار قوی تر و از نظر اقتصادی مهم تری با کشورهای خلیج فارس دارد. بیش از ۹۰ درصد تقاضای گاز پاکستان از منطقه خلیج فارس تأمین می شود.
حدود ۵.۵ میلیون کارگر مهمان پاکستانی در منطقه خلیج فارس مشغول به کار هستند که البته با حواله های خود برای اقتصاد پاکستان بسیار مهم هستند.
<h2>"مرز غربی پاکستان در نوعی حالت جنگی"</h2>
tagesschau.de: در نهایت، آیا انگیزه اقتصادی پاکستان برای مشارکت در صلح سازی اکنون غالب خواهد بود؟
واگنر: بله، پاکستان، مانند همه کشورهای دیگر، البته به شدت از کمبود واردات انرژی رنج می برد. جنبه دوم مشکلات کارگران مهمان پاکستانی است - برای مثال، اگر درگیری های بزرگی در منطقه خلیج رخ دهد، برای پاکستان فاجعه بار خواهد بود.
یکی دیگر از نکات مهم که پاکستان را انگیزه می دهد، وضعیت امنیتی خودش است، از جمله در استان بلوچستان. علاوه بر این، درگیری بین پاکستان و افغانستان همسایه وجود دارد.
تقریبا کل مرز غربی پاکستان در حالت جنگ است و پاکستان البته از این میانجی گری برای کسب سرمایه سیاسی استفاده می کند.
این کشور در سال های اخیر با رسانه های بین المللی بسیار دشواری روبه رو شده است، مانند کشته شدن اسامه بن لادن در پاکستان در سال ۲۰۱۱ توسط نیروهای ویژه آمریکا.
اکنون ناگهان خود را در مرکز تلاش های میانجیگری بین المللی می بینند. شما خدمات خوب خود را ارائه می دهید و می خواهید تصویر خود را بهبود دهید. همچنین با هدف رقیب دیرینه هند.
<h2>هند نسبت به این تلاش تردید دارد</h2>
tagesschau.de: رقابت با هند چه نقشی در این موضوع دارد؟
واگنر: رقابت با هند قطعا نقش دارد، چون فرصتی برای ارتقاء بین المللی می بیند. روابط بین هند و آمریکا به شدت تیره شده است.
در هند، تلاش های پاکستان با شک و تردید فراوان مواجه است. دولت هند اظهارات تحقیرآمیزی درباره پاکستان داشته و گفته پاکستان اکنون فقط یک واسطه است. اما حتی یک واسطه هم در عرصه بین المللی توجه خوبی پیدا می کند و از آن سود می برد.
tagesschau.de: بیایید نگاهی به چارچوب سیاست امنیتی و روابط با کشورهای خلیج فارس بیندازیم. برای مثال، پاکستان توافق امنیتی با عربستان سعودی امضا کرده است که این کشور نیز از سوی ایران بمباران می شود. این چه نقشی دارد؟
واگنر: آن ها می خواهند حفاظت عربستان سعودی را تضمین کنند، می خواهند از پادشاهی در تأمین امنیت مرزها و اماکن مقدس حمایت کنند، اما نمی خواهند به طور تهاجمی در هیچ درگیری دخالتی داشته باشند.
این یکی دیگر از دلایلی است که پاکستان علاقه مند به عدم ورود به درگیری نظامی است. این می تواند منجر به یک وضعیت سیاسی داخلی دیگر شود، به ویژه به دلیل گروه های شبه نظامی شیعه در کشور.
این مصاحبه توسط کاتیا کپنر، tagesschau.de انجام شد. این داستان کمی برای نسخه مکتوب اقتباس شده است.
tagesschau.de | مصاحبه با کریستین واگنر، کارشناس پاکستان، SWP | ۳۰.۰۳.۲۰۲۶ | ساعت ۶:۵۵ عصر.
