بیش از ۱.۳ میلیون پناهنده سودانی در قاهره زندگی میکنند. با وجود میلیاردها دلار کمک اتحادیه اروپا به مصر، بسیاری همچنان به سمت اروپا فرار میکنند – از ترس و بهدلیل کاهش برنامههای کمکرسانی.
نوشته آنا اوسیوس، آر.دی. قاهره
مریم خانهی جدیدش را به ما نشان میدهد. این زن جوان سودانی چند ماهی است که در پایتخت مصر، قاهره، زندگی میکند – او از جنگ در وطن خود گریخته است. این زن ۲۵ ساله میگوید: «وضعیت در سودان خیلی بد و سخت بود». به همین دلیل او فرار کرد، به این امید که بتواند تحصیلاتش را ادامه دهد و در مصر کاری پیدا کند. او با وجود خطرناک بودن راهی سفر شد.
اما دنیای جدیدش آنطور که امیدوار بود نیست: یک کوچهٔ فرعی خاکآلود در میان یکی از فقیرترین محلههای دریای خانههای قاهره، ساختمانهایی بدون گچکاری، کوچهای آنقدر باریک که به سختی میتوان آسمان را دید. او از یک راهپلهٔ لق که تنها با یک لامپ روشن است، چند طبقه بالا میرود تا به آپارتمان کوچک اجارهای برسد. سه اتاق با اثاثیهٔ اندک، چند تخت و صندلی، یک مبل قدیمی – اینجا جایی است که مریم به همراه والدین و خواهر و برادرهای کوچکترش زندگی میکند، هشت نفر در یک فضای تنگ و کوچک فشرده شدهاند.
گریز تنها گزینه
اما پدرش احمد میگوید: «اینجا هنوز هم از جنگ در سودان بهتر است. در یک روز، ۱۸ یا ۲۰ بمب بر محله ما در خارطوم انداخته شد. همسر پسرعمویم به همراه فرزندانش جان باخت.» احمد میگوید بمبی به چهار نفری که لحظاتی پیش با آنها نشسته بود اصابت کرد. این اتفاق تنها ده دقیقه قبلتر رخ داده بود. او همسرش را روی زمین - در گرد و غبار، به تعبیر خودش - پیدا کرد. همسرش میلرزید و روزها نتوانست بایستد.
وقتی جنگ در پایتخت، خارطوم، غیرقابل تحمل شد، احمد به همراه خانوادهاش فرار کرد – ابتدا در داخل سودان و بعداً به مصر. عبور از مرز ماجراجویی بود. مادرش، فاطمه، میگوید آنها سه روز در حال حرکت بودند. آنها شبانه از مرز عبور کردند تا توسط پلیس دیده نشوند. او میگوید: «قاچاقچیان ما را باجگیری کردند و حتی پول بیشتری طلب کردند.» او بسیار ترسیده بود.
تقریباً هیچ فرصت آموزشی برای کودکان پناهجو وجود ندارد
آنها به هر طریقی موفق شدند به قاهره برسند – به قاچاقچیان مبالغ هنگفتی پرداخت کردند. آنها در گذرنامههایشان مهر ورود به مصر ندارند و در مصر مهاجران غیرقانونی محسوب میشوند. آنها در سازمان ملل متحد در قاهره به عنوان پناهجو ثبتنام کردهاند، اما همانطور که خودشان توضیح میدهند، هیچ کمکی دریافت نمیکنند. آژانسهای سازمان ملل مجبور شدهاند خدمات خود را به شدت کاهش دهند.
خانواده مریم هیچ پولی، هیچ کمک پزشکی و از همه بدتر، به گفته خودشان، هیچ آموزشی برای فرزندانشان دریافت نمیکنند. مریم میگوید: «خواهرانم نمیتوانند به مدرسه بروند». او میگوید، تمام روز فقط در خانه مینشینند و تلویزیون تماشا میکنند. بچهها اجازه ندارند در یک مدرسه مصری تحصیل کنند چون وضعیت قانونی ندارند و در محل زندگیشان مدرسهای برای پناهجویان وجود ندارد. این بچهها سالهاست که درس نخواندهاند.
پدرشان، احمد، اشک میریزد. او میخواهد که آنها چیزی یاد بگیرند، زیرا تحصیلات کلید دنیای است. او میافزاید: «تحصیل مردم را والا میدارد؛ جهل آنها را نابود میکند.» احمد معتقد است که وقتی فردی تحصیلکرده باشد، خود دنیایی است. «خیلی دوست دارم همه فرزندانم تحصیلکرده باشند، اما جنگ مانع آن شده است.»
افزایش بازداشتهای خودسرانه و اخراجها
او تلاش کرده است در قاهره زندگی جدیدی بسازد و به هر شکلی برای امرار معاش غذا بفروشد. اما دیگر در مصر احساس امنیت نمیکنند. مقامات شروع به دستگیری مردم از خیابانها و اخراج آنها کردهاند. احمد میگوید: «آنها میترسند؛ دیگر هیچکس نمیخواهد بیرون برود.» «شما را میگیرند، به زندان میاندازند و بلافاصله اخراجتان میکنند، بدون اینکه دوباره بتوانید فرزندانتان را ببینید.» حتی افرادی که وضعیت پناهندگی سازمان ملل را دارند نیز اخراج میشوند. احمد میگوید: «من یک مورد را میدانم: آن مرد دستگیر شد، اما همسر و فرزندانش هنوز اینجا هستند.»
تنها در قاهره بیش از ۱.۳ میلیون پناهنده سودانی زندگی میکنند. دولت آنها را در اردوگاهها اسکان نمیدهد؛ بلکه آنها مانند احمد، در پایتخت آپارتمان اجاره میکنند و با کارهای روزمزدی زندگی خود را میگذرانند. برای برخی از زنان، این سختی آنقدر زیاد است که به تنفروشی روی میآورند.
و اکنون – به گفته سازمانهای حقوق بشری – پناهجویان به طور فزایندهای هدف دولت مصر قرار میگیرند: بازداشتهای خودسرانه و اخراجها افزایش یافته است. و این در حالی است که اتحادیه اروپا میلیاردها یورو کمک به مصر ارائه میدهد تا به این کشور در رسیدگی به پناهجویان کمک کند. هدف دیگر این کمکها نیز جلوگیری از عزیمت مردم سودان به اروپا است. با این حال، ناظران میگویند دقیقاً همین اتفاق اکنون در حال رخ دادن است: بسیاری از سودانیها به دلیل احساس ناامنی در مصر به فرار خود ادامه میدهند.
در مصر هیچ چشماندازی وجود ندارد
دولت مصر در مقابل این ادعا را مطرح میکند که تمام تلاش خود را برای مراقبت از «برادران سودانی» خود به کار میگیرد. مصر به باز کردن درهای خود به روی کسانی که به دنبال امنیت و ثبات هستند، ادامه میدهد. اما مریم به این حرف باور ندارد: این زن جوان میگوید: «نمیتوانی آزادانه قدم بزنی.» «حتی اگر فقط وارد یک مغازه شوید، ممکن است پلیس شما را دستگیر کند.» او میگوید که میترسد و تمام وقت در آپارتمانش میماند. او حتی در بازار هم میترسد.
این زن ۲۵ ساله ناامید است. تحصیلات انگلیسیاش به دلیل جنگ ناتمام ماند؛ او در تلاش است تا به نوعی آن را به صورت آنلاین به پایان برساند، اما در مصر هیچ چشماندازی وجود ندارد. تمام چیزی که میخواهد این است که شغلی پیدا کند. او میگوید که قدرت و اشتیاق خود را از دست داده است. احساس میکند که در بطریای بدون راه خروج گرفتار شده است. «به نظر میرسد همه درها قفل هستند.» او فقط میخواهد فرصت کار کردن را داشته باشد – «مثلاً در سازمان ملل یا برای یک سازمان امدادی؛ من تمام تلاشم را خواهم کرد».
او نیز رویای زندگی در کشوری دیگر، ترجیحاً در اروپا را در سر دارد. اما در واقع، مریم فقط یک چیز میخواهد: پایان جنگ در سودان، تا بتواند به خانه بازگردد.
«رویای من صلح در سودان است. آزادی! دموکراسی! میخواهم به مردمم کمک کنم.»
آر بی بی ۲۴ اینفورادیو | اخبار | ۲۰ ژوئن ۲۰۲۶ | ۰۷:۵۱
